Kripto Kâr/Zarar Hesaplama (PnL)
Spot ve vadeli işlemlerde (futures) kâr, zarar, ROI ve başa baş fiyatını hesaplayın
PnL Nedir?
PnL, İngilizce Profit and Loss ifadesinin kısaltmasıdır ve kâr/zarar anlamına gelir. Bir işlemden elde edilen kazancı ya da kaybı, giriş fiyatını çıkış fiyatıyla karşılaştırıp pozisyon büyüklüğü, kaldıraç ve işlem ücretlerine göre düzelterek ölçer. İşleme girmeden önce PnL'inizi bilmek, etkili risk yönetimi ve portföy planlaması için şarttır. Brüt PnL yalnızca fiyat hareketini yansıtırken Net PnL, hem girişte hem çıkışta ödenen maker/taker ücretleri dahil tüm işlem maliyetlerini hesaba katar.
Spot ve Vadeli İşlemlerde PnL
Spot işlemlerde PnL'iniz yalnızca varlık fiyatındaki yüzde değişimin pozisyon büyüklüğünüzle çarpımına bağlıdır. Kâr ancak fiyat yükseldiğinde (long) mümkündür. Vadeli işlemlerde (futures) ise kaldıraç hem kazançları hem de kayıpları büyütür. 10x kaldıraçlı bir pozisyon, eşdeğer bir spot pozisyonun 10 katı PnL üretir. Vadeli işlemler short açarak fiyat düşüşlerinden kâr etmenize de olanak tanır. Ancak daha yüksek kaldıraç, daha yüksek ücret maliyeti (ücretler teminatınız üzerinden değil, nominal değer üzerinden hesaplanır) ve daha büyük likidasyon riski demektir.
Ücretler İşlemlerinizi Nasıl Etkiler?
İşlem ücretleri hem girişte hem çıkışta alınır; bu hesaplayıcının ücret oranını 2 ile çarpmasının nedeni budur. Vadeli işlem borsalarında ücretler yalnızca teminatınıza değil, nominal değerin tamamına (pozisyon büyüklüğü x kaldıraç) uygulanır. Örneğin 10x kaldıraçla açılan 1.000 USD'lik bir pozisyonda %0,04'lük taker ücreti 10.000 USD'lik nominal değere uygulanır; bu da taraf başına 4 USD, giriş ve çıkış toplamında 8 USD eder. Bu yüzden yüksek kaldıraçla işlem yapanlar ücret etkisini yakından izlemelidir; ücretler, özellikle küçük fiyat hareketlerinde kârı ciddi ölçüde eritebilir. Gösterilen başa baş fiyatı, yalnızca giriş ve çıkış ücretlerini karşılamak için fiyatın lehinize tam olarak ne kadar hareket etmesi gerektiğini gösterir.
ROI ile Mutlak PnL Arasındaki Fark
Mutlak PnL kazanılan ya da kaybedilen tutarı dolar cinsinden gösterir; ROI (Return on Investment, yatırım getirisi) ise bu kâr veya zararı başlangıç sermayenizin (teminatınızın) yüzdesi olarak ifade eder. 1.000 USD'lik bir pozisyonda 100 USD kâr, %10 ROI demektir. Kaldıraç kullandığınızda ROI de büyür: 10x kaldıraçla %5'lik bir fiyat hareketi, teminatınız üzerinde %50 ROI sağlar. Getiriyi riske atılan sermayeye göre normalize ettiği için ROI, farklı pozisyon büyüklüklerindeki işlemlerin performansını karşılaştırmada daha kullanışlı bir ölçüttür. İşlem performansınızın tam resmini görmek için iki ölçütü her zaman birlikte değerlendirin.
Risk Yönetimi İpuçları
Tek bir işlemde toplam hesabınızın %1-2'sinden fazlasını asla riske atmayın. Bir pozisyona girmeden önce olası zararınızı görmek için bu hesaplayıcıyı kullanın. Başa baş fiyatına dikkat edin; yalnızca ücretleri karşılamak için bile ciddi bir fiyat hareketi gerekiyorsa işlem, olumlu bir risk/ödül oranı sunmuyor olabilir. Yüksek kaldıraç kullanırken küçük bir ters hareketin teminatınızı tamamen silebileceğini unutmayın. Dar stoplu yüksek kaldıraç yerine daha geniş stop loss mesafeli düşük kaldıracı tercih etmeyi düşünün; çünkü ücretler ve kayma (slippage), yüksek kaldıraçlı pozisyonlarda orantısal olarak daha büyük etki yaratır. Herhangi bir işleme girmeden önce hem kâr hedefleriniz hem de stop loss seviyeleriniz için net bir çıkış planınız olsun.
Sonraki adım
Emir vermeden önce likiditeyi incele
Pozisyon büyüklüğü ve stop mesafesi planını oluşturur. Gerçekleşme koşullarını ve kaymayı değerlendirmek için emir defterini incele.
Giriş yap veya hesap oluştur. Erişim planına bağlıdır.
Sonuçlar girdilerine ve gösterilen varsayımlara bağlıdır. Referanslar modeli açıklar; canlı fiyat sağlamaz. Ücretler, gerçekleşme koşulları ve piyasa değişimleri gerçek sonucu etkiler.
Sıkça sorulan sorular
Kripto işlemlerinde PnL nasıl hesaplanır?
Long pozisyonlarda: PnL = (Çıkış Fiyatı - Giriş Fiyatı) x Pozisyon Büyüklüğü - Ücretler. Short pozisyonlarda: PnL = (Giriş Fiyatı - Çıkış Fiyatı) x Pozisyon Büyüklüğü - Ücretler. ROI = PnL / Başlangıç Yatırımı x %100.
Başa baş fiyatı nedir?
Başa baş fiyatı, tüm işlem ücretleri hesaba katıldığında işleminizin ne kâr ne de zarar ettiği fiyattır. Long pozisyonlarda giriş fiyatınızın biraz üzerinde, short pozisyonlarda ise biraz altında yer alır.
Örnekli derslerle pratik yapın
- Stop uydurmadan maliyet ayarlı başa baş bölgeleri oluşturun
Varsayımsal aralıktan long ve short başa baş bölgelerini hesaplayın. Gerçek giriş belirsizliğini koruyarak komisyon ve fonlama maliyetlerini hesaba katın.
- Stop ve yeniden girişi tek bir işlem fikrinin hesabında birleştirin
29,47 USDT'lik kazançlı işlem, tüm denemede yalnızca 8,98 USDT kâr bırakabilir. Yeniden girmeden önce ilk stop'u, komisyonları ve kalan riski hesaba katın.
- Ters sözleşme kâr-zararı ile teminatın yeniden değerlemesini ayırmak
Coin uzlaşmalı ters vadeli işlemlerin PnL'sini ve USD hesap değerini hesaplayın. Sözleşme kârını, tuttuğunuz teminatın değişen dolar değerinden ayırın.